In de laatste maanden van 2011 zijn er weer een aantal projecten opgeleverd.
Bij de Rabobank in Alkmaar, het hoofdkantoor van Prenatal in Amersfoort, de Rabobank in Utrecht, maar ook in Amsterdam zijn projecten inmiddels afgerond. Maar ook in Engeland (o.a. Birmingham) zijn weer twee projecten met een web-based systeem geïnstalleerd.

De klant heeft weer gekozen voor deze unieke vloer vanwege het lage gewicht en de grote verticale drainagecapaciteit. Samen met de vloer werd ook de beregening aangepast. De vloer komt in de plaats van een stuk volle grond. Steeds vaker worden stek/ en snij heesters als skimmia’s in pot gekweekt. Men kan hierdoor beter bemesten indien nodig en de wortel krijgt meer lucht, waardoor een beter eindproduct wordt verkregen.

De vloer is voorzien van een tussendoek dat extra stabiliteit geeft aan de teeltvloer en bovendien zorgt voor een betere waterverdeling. De verschillen tussen de rand van het containerveld en het midden worden hierdoor sterk verminderd. Een bijkomend voordeel is dat de planten minder sterk in het bovendoek doorwortelen.

Nieuwsbrief November 2011

REPORTAGE gepubliceerd  in Trouw, vrijdag 30 september 2011
Fleur Wirtz

Het land lijkt op het water te drijven in Boskoop, bij Gouda. Een netwerk van sloten en plassen omsluit de smalle percelen van tuinders en boeren. De weinige grond die er is zakt langzaam weg en moet geregeld worden opgehoogd. Dat Nederland waterland is wordt bij het zien van dit landschap akelig duidelijk.

Tuinderij Rijnbeek zoekt naar manieren om met het ruimtegebrek in het drassige land om te gaan. Een grote sloot deelt het terrein van het familiebedrijf in twee percelen. Planten en bomen in verschillende kleuren groen staan er tot in de verte in potten opgesteld. Op die sloot drijft sinds kort een vloer waar binnenkort ook planten op kunnen worden gezet. Anton Rijnbeek junior: “Zo kunnen we de ruimte die nu water is benutten.”

De techniek voor de drijvende vloer is ontwikkeld door Flexbase, een samenwerkingsverband tussen bouwbedrijf Dura Vermeer en piepschuimfabrikant Unidek. “Drie jaar geleden was er vraag naar drijvende sportvelden”, vertelt Henk Slappendel, directeur bij Dura Vermeer Zuid West. “Dat idee is nog niet toegepast, maar de techniek is dezelfde.”

Het deel van de vloer dat ervoor zorgt dat het geheel blijft drijven bestaat uit een laag piepschuim met een doek van glasvezel eronder. Dááronder hangt weer een zak die het water om de planten te begieten opvangt. Er ontstaat zo veel meer ruimte voor de tuinder, legt Slappendel uit. “Er is ruimte voor het water in de sloot, voor het verbouwen van planten én voor het opslaan van gietwater dat normaal in basins bewaard wordt.” Dat is handig, want volgens de regels van de gemeente moet de hoeveelheid water in de sloten gelijk blijven. Tegelijkertijd kunnen bedrijven meer planten kweken.

Nu is de drijvende vloer nog mat donkergrijs, de kleur van het teeltdoek. Pas over een tijd zal Rijnbeek junior er planten op zetten. Het water sijpelt dan keurig door het doek heen. Maar voordat die bomen in april op de vloer geplaatst worden, vertelt Anton Rijnbeek junior, is het nodig de waterkwaliteit van het gietwater en het oppervlaktewater een aantal maanden te testen. Dat zal ook na het planten van de bomen doorgaan. Pas eind 2012 is duidelijk of de proef een succes is. Rijnbeek junior sluit niet uit dat zijn bedrijf de hele sloot dan vol zal leggen met de vloeren. “Ze zijn makkelijk te leggen, dat is het probleem niet.”

Een mogelijk probleem vormen wel de kosten. De gemeente subsidieert het proefproject, zegt Rijnbeek junior, “maar het is de vraag hoe het daarna zal gaan.” Voor gebieden als Boskoop lijken drijvende teeltvloeren een uitkomst. Hoe levensvatbaar ze zijn, hangt af van de kosten.

Een uitgelezen kans voor Mastop Totaaltechniek om dit nieuwe product onder de aandacht te brengen van haar klanten.

Mastop Totaaltechniek levert ruim 10 jaar teeltvloeren binnen de (glas)tuinbouw, waarbij voortdurend oog is voor de allerlaatste technieken. De kunststof drainagemat genaamd Floramat is speciaal ontworpen voor teeltvloeren met verticale drainage. Een verticale teeltvloer maakt gebruik van een extra doorlatende laag onder het gronddoek waardoor het giet- en regenwater overal tegelijk èn snel wordt afgevoerd. Hierdoor wordt de kwaliteit van de teelt vergroot en ontstaat er de mogelijkheid om meststoffen en beregeningswater eenvoudig te hergebruiken.

Er bestaan verschillende technieken voor de realisatie van een verticale teeltvloer. Een van de meest bekende is het gebruik van lava. Lava staat bekend om de goede verticale afwatering en is bovendien sterk en stabiel genoeg om te berijden. De Floramat, een product wat de afgelopen jaren in populariteit is gestegen en over dezelfde eigenschappen beschikt als lava, heeft als extra voordeel dat het lichtgewicht is, waardoor veengrond er minder onder de lijden heeft.

Aanpassingen in het productieproces van de Floramat hebben ervoor gezorgd dat de mat stabieler is geworden, waardoor met minder materiaal een hoog kwaliteit vloer kan worden aangeboden. Dit heeft ertoe bijgedragen dat er een fikse besparing op de aanleg van een verticale teeltvloer kan worden gerealiseerd en de prijs per m2 flink is gedaald. Hiermee is de Floramat nu ook een voordelige vloer geworden, uitermate geschikt voor de moderne boomkwekerij.

Mastop Totaaltechniek nodigt iedereen uit om het product met eigen ogen te bekijken tijdens Plantarium van 24 tot en met 27 augustus 2011 in Hazerswoude-Dorp/Boskoop. Uiteraard kunt u ook contact met hen opnemen via info@mastop.nl of (0172) 23 10 84. Meer informatie over de FloraMat kunt u vinden in onze brochure: Brochure Floramat Mastop

Leefomgeving verbeteren
De Van Diemenstraat is een drukke verkeersader in Amsterdam. Met de verticale tuin wil Woningstichting Eigen Haard bijdragen aan het vergroenen van bestaande gebouwen. Zowel de bewoners als het milieu profiteren hiervan.

De planten zetten koolstofdioxide om in zuurstof en houden schadelijk fijn stof vast. Daarnaast werkt de groene gevel isolerend en verlaagd het de omgevingstemperatuur in de stad. Eigen Haard wil zo de kwaliteit van de leefomgeving èn de luchtkwaliteit verbeteren.

Ontwerp tuin
Het ontwerp voor de verticale tuin is door kunstenares C.A. Wertheim gemaakt. Lange tijd hingen er reclameborden op de wand, waarvan de contouren nog zichtbaar waren.

“Ik wilde een groene herinnering aan deze borden maken. Daarom heb ik op die plek het meest uitbundige en driedimensionale gedeelte van de verticale tuin gemaakt,” vertelt de kunstenares.

De rest van de tuin bestaat uit vlakken met verschillende tinten groen. Deze staan voor een uitvergrote versie van de bakstenen waaruit de muur is opgebouwd.

Samenwerking
De hoogste verticale tuin van Amsterdam is tot stand gekomen door een samenwerking tussen woningstichting Eigen Haard, Sempergreen Vertical Systems uit Zeist, Mastop Totaaltechniek uit Boskoop, hovenier Eijkelboom uit Apeldoorn en kunstenares C.A. Wertheim.

De officiële oplevering volgt later dit jaar.

Een rendabele boomteeltsector is voor de nationale en vooral de regionale economie van groot belang. Door schaalvergroting in het boomteeltgebied zal het aantal bedrijven afnemen, maar zal de grootte van de bedrijven toenemen. Herstructurering van het boomteeltgebied is essentieel om economisch gezond, duurzaam en kwalitatief hoogwaardig te kunnen blijven produceren en de concurrentie de baas te blijven. Door herstructurering wordt gewerkt aan een duurzame oplossing om Zuidwijk toekomstbestendig te maken met respect voor het kenmerkende slagenlandschap.

Verzilting
Eén van de activiteiten daarbij is het ontwikkelen van een duurzaam, klimaatbestendig watermanagementsysteem. In een onderzoek is hiervoor gekeken naar mogelijke oplossingen om de beschikbaarheid van voldoende en kwalitatief goed water te borgen. Waterkwaliteit en – kwantiteit van levensbelang voor sector Voor de boomteelt is water van levensbelang. Niet alleen moet er voldoende water zijn om de planten te kunnen begieten, ook moet dit water van een goede kwaliteit zijn. Vooral in droge periodes is dit lastig. Het water wordt dan zouter, doordat het zeewater verder de rivieren in stroomt.

Vier mogelijke oplossingen
Voor het onderzoek is samengewerkt door Grontmij Nederland, Aendekerk Agro Tuinbouw Consult en Mastop Totaaltechniek. Zij zijn gekomen tot vier mogelijke oplossingen voor een duurzaam, klimaatbestendig watermanagementsysteem voor de boomkwekerij in Zuidwijk. Hierbij krijgt de boomteeltsector een zelfvoorzienend gietwatersysteem; er is meer zoet water beschikbaar; er wordt geen vuil water geloosd; er kan voldoende beregend worden; er kunnen pieken met grote hoeveelheden water worden opgevangen; de watergangen zijn goed onderhouden en voldoende diep; ruimte wordt op meerdere manieren gebruikt en dit alles is bedrijfseconomisch verantwoord. Dit kan zowel voor een individueel bedrijf zijn, als voor een groep samenwerkende bedrijven. Hiervoor geldt het gebied Zuidwijk als pilotgebied.

Vier voorkeursoplossingen lenen zich voor een nadere uitwerking:

1. Meervoudig ruimtegebruik
Door ruimte dubbel te gebruiken, is het mogelijk meer ruimte te creëren voor wateropslag. Dus de teelt vindt plaats boven de ruimte waar water wordt opgeslagen. Een teeltvloer drijft hierbij op het water en stijgt of daalt mee naar gelang het aanbod van water en de hoeveelheid water die wordt opgeslagen.

2. Scheiden van water
Door ‘afvalwater’ van het begieten op te vangen, kan dit hergebruikt worden. Hiermee komen er minder voedingsstoffen en gewasbeschermingsmiddelen in het oppervlaktewater terecht. Dat blijft daardoor van betere kwaliteit.

3. Gebruik gezuiverd afvalwater
Om een extra zoetwaterbron te kunnen benutten zou gebruik gemaakt kunnen worden van gezuiverd afvalwater van de rioolwaterzuivering Randenburg. Deze kan in tijden van droogte voorzien in 15 tot 20% van de waterbehoefte in de Gouwepolder. Het gezuiverde water heeft te hoge gehalten aan voedingsstoffen om te mogen worden geloosd in de sloten van de Gouwepolder. Eerst is onderzoek nodig om te zien of er andere manieren zijn om het water met een voldoende kwaliteit bij de kweker te krijgen.

4. Centraal gietwaterbassin in De Lansing
Een centraal gietwaterbekken in natuurgebied De Lansing kan extra ruimte bieden voor opslag van gietwater. Dit centrale bekken staat via buizen in verbinding met de individuele waterbassins bij kwekers. Het bekken wordt ingepast in de natuurlijke omgeving van De Lansing. Naast het bekken wordt in De Lansing ook ruimte gemaakt voor het opvangen van polderwater bij hevige neerslag. In de pilot worden de technische, organisatorische en juridische mogelijkheden verder onderzocht.

Oplossing 1 en 4 zijn het meest kansrijk voor uitvoering en worden binnen de pilot verder uitgewerkt. Het streven is om dit najaar een proefopstelling met een drijvende teeltvloer bij een kweker functioneel te hebben.

Het rapport Ontwerp watermanagementsysteem boomteelt Pilot Duurzaam Zuidwijk Boskoop is te vinden op de website van de gemeente Boskoop.

bron: Gemeente Boskoop, 29/06/11